Een gesprek in zwaar weer

door Ewout Langenbarg op 19 juli 2018
Mijn organisatie is ontwikkeling. Niet alleen vanwege het cliché dat verandering de enige constante is, we bouwen samen aan Goudsteen & Company. We zijn een zelforganiserend team van adviseurs, wat natuurlijk heel veel mooie dingen met zich meebrengt. Zelf invulling geven aan de manier en vorm van beoordelen en belonen bijvoorbeeld, dat bedenken we zelf en testen we in de praktijk. Moet het beter? Dan passen we het aan.

Wat het ook met zich meebrengt zijn andere verantwoordelijkheden. Over inkomsten en uitgaven bijvoorbeeld, nieuwe collega's aannemen of afspraken maken over 'sturen' en bijsturen. Want wat als het écht beter moet, wat doe je dan met de nieuw verworven verantwoordelijkheden?

Moeilijk en noodzakelijk

Het liefst zijn we allemaal mooi weer zeilers – vooraf bekeken. Want als ik je vraag of je mee gaat zeilen en stel je zon, lunch op een eiland, en een koud biertje in het vooruitzicht is het makkelijk ‘ja’ zeggen. Als ik stel dat het aanpoten, kou kleumen en nat regenen wordt – zeg je dan ook meteen ja?

‘Zonder wrijving geen glans’ of ‘het mag best een beetje schuren’ zijn gevleugelde oneliners in de Nederlandse kantoren. Ik wil het eens hebben over als het zover is – het wrijven, het botsen of het schuren. Allemaal leuk en aardig namelijk, maar een goed feedbackgesprek hebben, elkaar waarderen en aanscherpen is een stuk makkelijker op die zeilboot in de zon met windkracht 2. Een stuk moeilijker om dat goed te doen – en juist zo belangrijk – is als het stormt en je het koud hebt. Communiceer je niet goed met elkaar in zwaar weer, dan is de kans groot dat het misgaat. Of dat je in zwaarder weer terecht komt.

Ook als het gaat om het juiste gesprek met elkaar voeren zoeken we naar een balans tussen veranderen om te verbeteren en vasthouden aan hoe we het hiervoor deden. Ingesleten patronen veranderen uiterst moeizaam, met veel valkuilen en uitdagingen tussen nu en straks. Er is goede wil en intentie. De meerwaarde van het nieuwe wordt breed gezien. Zelfs dan is het moeilijk om los te komen van oude patronen. Patronen waarin collega’s elkaar niet aanspreken op gedrag en kwaliteit van werken, waarin complimenten of waardering niet worden uitgesproken, benoemd hoe belangrijk iemand is op de boot of wat iemand nog beter kan doen om koers te houden.

Feedback geen cadeau

De enige en moeilijkste manier om die patronen te doorbreken is door daadwerkelijk het beoogde te doen. Daarmee stel je als het ware positief corrigerende ervaringen tegenover de oude patronen die een afscheid verdienen. Laatst maakte een collega een opname van teamgenoten en zichzelf om een boodschap uit te dragen. Veel werk om die video te editten en het was klaar. Toen ik die video bekeek, zag ik niet mijn energieke collega vertellen hoe zij organisaties helpt, maar zag ik een plichtmatig praatje. Ik twijfelde best lang of én hoe ik dat moest vertellen. Want de boodschap ‘ik geloof je zo niet’ en ‘ik ben beter van je gewend’ is niet leuk om te horen – en daardoor niet leuk om te geven. Maar dat het belangrijk was voor ons als geheel maakte dat ik het toch deed, en erop vertrouwde dat de collega mijn goede intenties zag.

Feedback is namelijk lang niet altijd een cadeautje, soms is het gewoon een schop tegen je schenen. Je ziet het vaak niet aankomen. In principe doe jij je werk zorgvuldig en zie je om naar collega’s. Als daarin iets misgaat is dat gewoon shit! Je maakte een verkeerde keuze of inschatting, had jezelf niet goed geïnformeerd wellicht, of je kon (nog) niet beter. Alle opties zijn vervelend en in alle gevallen moet je daarover kunnen praten. Over waarom jij vindt dat iets een verkeerde inschatting is, of welke informatie nog meer nodig was om te starten. Hoe meer hierover gepraat wordt – hoe professioneler ik organisaties en teams vind. Dan zijn teams en personen bezig om het samen beter te maken – om een verandering of verbetering te laten beklijven. Dus ga alle gesprekken aan – durf je uit te spreken.

Het is altijd onaf 

Daar worstelen we zelf elke week mee – over grote en kleine dingen. En elke week helpen we daar anderen mee. Juist doordat we zelf zoeken en vinden. Wendbaar als we zijn mag hoe we werken ‘onaf’ zijn. Niet alles hoeft besproken, vastgesteld en ingekaderd te zijn. Als er maar te praten is over dat wat tot verschillende interpretaties kan leiden. Of als gedrag, houding of keuzes van iemand niet stroken met de verwachtingen van anderen. Want dat gesprek aandurven leidt tot meer begrip voor elkaar en meer verbinding tussen mensen. En die verbinding is nodig om het samen goed te doen. Om samen lekker en veilig te kunnen zeilen, of het nu stormt of dat het heerlijk weer is.

Omdat we weten dat er veel uitdagingen zijn in het voeren van deze gesprekken organiseren we op 6 september een event: ‘Het Gesprek: de kracht van de dialoog’. Wij geloven dat gesprekken bijdragen aan betere resultaten, meer werkplezier en dus betere organisaties! Kom naar dit event waar we jou en je collega’s handvatten gaan aanreiken voor betere gesprekken.