Veranderen kun je zelf

door op 26 juni 2015
Wat hebben de Arabische lente en organisatieverandering met elkaar gemeen? Als je klein begint, kunnen er grote en meeslepende dingen gebeuren. Maar vooraf bedachte, grootse verandertrajecten, hebben vaak weinig effect. En het is bovendien wetenschappelijk bewezen: verander vrijwillig. Verplichte kost, wat mij betreft.

Eerste werkdag

Je leest het vaak: de top van een organisatie initieert een grote verandering maar in de praktijk verandert er niets. Ik heb het zelf ook diverse keren meegemaakt: bij de komst van een nieuwe directeur kondigt hij op zijn eerste werkdag direct een reorganisatie aan. De reactie van de medewerkers is: “er verandert toch niets”. En vaak hebben ze nog gelijk ook.

Groots

Reorganisaties worden vaak groot en meeslepend georganiseerd waardoor de effectiviteit klein is. Laatst las ik in de media over de reorganisatie bij de Nationale Politie. Deze schijnt op alle fronten mis te lopen en ook hier is een ding duidelijk: het is een groot en meeslepend traject.

Begin klein

Hoe kan het dan dat in 2011 binnen mum van tijd het gehele Egyptische regime van Mubarak omver werd geworpen? Het startte met paar opstandelingen en binnen korte tijd was het gehele volk op de been. De hele wereld keek mee toen zij het aftreden van president Mubarak eiste.

Supersnelle verandering

Het voorbeeld van Egypte is om meer redenen interessant voor ons vak. We zien dat de wereld om ons heen supersnel verandert. Terwijl het binnenin organisaties vaak heel langzaam gaat. Dat contrast begint op te vallen. Volgens mij is het belangrijk om aan te sluiten bij wat de wereld om je heen ook doet. Pilots en andere wendbare manieren van organiseren blijken erg succesvol. Grote, logge veranderprogramma’s niet. Klein geïnitieerde veranderingen leiden in rap tempo tot grote veranderingen.

Start met een idee

Elke verandering begint met een idee. Vaak een idee van één persoon die iets anders wil doen. Die het dan gewoon doet en volhoudt… en tegen kritiek of hoongelach bestand is. Deze soms briljante ideeën zijn de basis voor verandering. Denk aan de wereldberoemde uitspraak van Ghandi: “Be the change you want to see in the world” of aan de slogan van Nike: Just do it!

Experimenteer

Creativiteit en niet laten belemmeren door overtuigingen helpt in het slagen van de verandering. Evenals het verder denken dan 1 oplossing. Het loont de moeite om verschillende oplossingen te proberen om te zien welke het beste werkt. En daar dus mee te experimenteren. Groot denken en dromen, maar klein beginnen. En experimenteren.

Zie voor een succesverhaal ook onze eerdere blog over fikkies stoken bij Enexis

Zelfs de wetenschap is overstag

Vooraanstaande wetenschappers Gary Hamel en Michele Zanini pleiten ook voor dit principe. In een artikel dat zij vorig jaar publiceerden schrijven zij dat succesvolle verandering pas kan plaatsvinden als men een change platform creëert, en dus geen change program. Kenmerkend bij dit change platform zijn:

  • Bottum-up aanpak. De verantwoordelijkheid van de verandering ligt dan bij de medewerkers van de organisatie, niet bij het management.
  • Vrijwillige basis. De betrokkenheid is dan vele malen groter dan wanneer deelnemers worden aangewezen.
  • Experimenteer continu. Continu op zoek naar goede oplossingen.

Ik raad iedereen aan die te maken heeft met verandering dit artikel te lezen, ik vond het zeer de moeite waard.

Werkplaats

Tot slot nog een laatste aspect. Naast het klein beginnen, het experimenteren, de vrijwillige basis en de bottum-up benadering speelt de toepassing in de dagelijkse praktijk een grote rol. Dus niet aan de tekentafel, maar bij het werk dat sowieso gedaan wordt. Het wordt direct zichtbaar of de verandering effect heeft of niet. En het mooie is, dan wil ineens ook iedereen vrijwillig meedoen.